اجزای مختلف ترازنامه

به گزارش مجله پزشکی، ترازنامه مانند حرف T بزرگ است که سمت راست آن نمایانگر دارایی های یک شرکت و سمت چپ آن نشان دهنده بدهی ها(تعهدات) و حقوق صاحبان سهام(حقوق مالکانه) شرکت است.

اجزای مختلف ترازنامه

به گزارش مجله پزشکی به نقل تالار بورس ، ترازنامه از سه بخش دارایی ها، بدهی ها و حقوق صاحبان سهام تشکیل می شود. که مجموع بدهی ها با حقوق صاحبان سهام باید برابر با مجموع دارایی ها باشد.

دارایی ها

دارایی ها از لحاظ نقدشوندگی به دو دسته دارایی های جاری و غیرجاری تقسیم می شوند.

دارایی های جاری

دارایی های جاری، دارایی هایی هستند که انتظار می رود طی یک دوره یک ساله یا یک چرخه عملیات (هر کدام که طولانی تر باشد) به وجه نقد تبدیل شوند و یا در دوره عملیات از آن ها استفاده شود.

برای مثال یک شرکت تولید آب میوه را در نظر بگیرید. چرخه عملیات این شرکت ، از مدت زمانی که مواد اولیه آورده می شود، تا زمانی که آب میوه ها فروخته شود و وجه نقد دریافت شود، به حساب می آید. این فرایند ممکن است چند روز یا نهایت چند هفته طول بکشد. چرخه عملیات این شرکت کوتاه است، بنابراین برای نقد شدن دارایی های جاری، یک دوره یک ساله را در نظر می گیریم. زیرا دوره یک ساله، از چرخه عملیات این شرکت که ممکن است نهایت چند هفته طول بکشد، بیشتر است.

به طور کلی دارایی های جاری اطلاعاتی را در مورد فعالیت های عملیاتی شرکت نشان می دهند. رایج ترین حساب های دارایی های جاری عبارتند از:

موجودی نقد، حساب ها و اسناد دریافتنی تجاری و غیر تجاری، موجودی کالا، سرمایه گذاری کوتاه مدت (اوراق بهادار قابل معامله)، پیش پرداخت ها و سفارشات، موجودی مواد و کالا. در ادامه هر یک از این موارد را به طور جداگانه توضیح می دهیم.

حساب وجوه نقد

این حساب شامل پول، مانده حساب بانکی، چک، مسکوک و هر چیزی که با مبلغ اسمی خود مورد قبول بانک واقع شود، است.

سرمایه گذاری کوتاه مدت

سرمایه گذاری هایی که مدت زمان سر رسید آن ها کمتر از یک سال باشد، جزء سرمایه گذاری کوتاه مدت در نظر گرفته می شوند. سرمایه گذاری کوتاه مدت در سهام سایر شرکت ها می تواند نوعی از این سرمایه گذاری ها باشد.

حساب ها و اسناد دریافتنی تجاری و غیر تجاری

حساب هایی هستند که به خاطر ارائه خدمات و یا فروش کالاها به طور نسیه ایجاد می شوند. فرق حساب های دریافتنی با اسناد دریافتنی در این است که در حساب های دریافتنی، مشتری به طور شفاهی متعهد می شود که تا سررسید مشخصی پول اجناس نسیه گرفته شده را برگرداند. اما در اسناد دریافتنی، مشتری به صورت کتبی متعد می شود که تا تاریخ مشخصی پول خدمات و یا اجناس دریافت شده را بازگرداند. روی اسناد دریافتنی بیشتر از حساب های دریافتنی می شود حساب کرد.

موجودی مواد و کالا

به دارایی هایی گفته می شود که به طور مستقیم و یا غیرمستیم برای ساخت محصول یا ارائه خدمات، در طی فرآیند تولید مصرف می شوند. موجودی مواد و کالا به بهای تمام شده، اندازه گیری می شود.

سفارشات و پیش پرداخت ها

سفارشات و پیش پرداخت ها، هزینه هایی از قبل اجرا شده هستند. مثل پیش پرداخت بیمه، یعنی شما برای اینکه یک خدماتی را در آینده دریافت کنید، از قبل برایش هزینه کردید. آن خدماتی که قرار است به شما ارائه شود جزء دارایی ها شما به حساب می آید.

دارایی های غیرجاری

دارایی های غیر جاری، دارایی هایی هستند که انتظار نمی رود طی یک دوره یک ساله یا یک چرخه عملیات به وجه نقد تبدیل شوند و یا در دوره عملیات از آن ها استفاده شود. این دارایی ها می توانند اطلاعاتی در رابطه با فعالیت های سرمایه گذاری شرکت و یا تامین مالی بلند مدت آن در اختیار سهامداران قرار بدهند. در ادامه انواع دارایی های غیر جاری را توضیح می دهیم.

سرمایه گذاری های بلند مدت

این سرمایه گذاری ها به مدت زیر یک سال انجام نمی شوند. همچنین انتظار نمی رود که در فعالیت های مستمر واحد تجاری نیز مورد استفاده قرار گیرند.

دارایی های ثابت مشهود

به دارایی های ثابت، دارایی سرمایه ای نیز می گویند. این دارایی ها ماهیتی فیزیکی دارند و طول عمرشان نسبتا طولانی است. به منظور استفاده برای بیش از یک دوره مالی خریداری می شوند و از آن ها برای تولید کالا یا خدمات استفاده می شوند. مثل ماشین آلات، ملک و ساختمان.

دارایی های نامشهود

این دارایی ها ماهیت فیزیکی ندارند و به مدت بیش از یک سال نگهداری می شوند. نمونه ای از این دارایی ها، سرقفلی محل کسب، حق اختراع و... هستند.

ارزش برخی از دارایی های نامشهود قابل مشخص است، مثل حق اختراع، حق حق انتشار و برند های تجاری. بهای یک دارایی نامشهود قابل مشخص در طی عمر مفیدش منقضی می شود. اما ارزش برخی از دارایی های نامشهود را نمی شود مشخص کرد، مثل سرقفلی. این دارایی ها منقضی نمی شوند و عمرشان نامحدود است. معمولا برای مقایسه ترازنامه دو شرکت ارزش سرقفلی نادیده گرفته می شود.

با مطالعه بدهی ها و حقوق صاحبان سرمایه، می توان اطلاعات مفیدی در رابطه با ساختار سرمایه شرکت کسب کرد. اطلاعاتی نظیر این که سرمایه شرکت از چه منابع و محلی تامین شده است. آیا بدهی های کوتاه مدت بیشتر ساختار سرمایه را تشکیل داده است یا بدهی های بلند مدت.

بدهی ها

بدهی ها تعهدات یک شرکت یا واحد تجاری هستند که به خاطر مبادلات گذشته ایجاد شده اند. این تعهدات می تواند منجر به خروج جریان نقد و... از شرکت شود. بدهی ها نیز همانند دارایی ها از لحاظ زمان سر رسید به دو دسته بدهی های جاری و غیرجاری تقسیم می شوند.

بدهی های جاری

بدهی های جاری، بدهی هایی هستند که انتظار می رود طی یک چرخه عملیات و یا یک سال از تاریخ ترازنامه (هرکدام که طولانی تر است) تسویه شوند. همچنین مدیریت شرکت قصد داشته باشد که این بدهی ها را از محل دارایی های جاری (وجوه نقد) و یا از طریق ایجاد بدهی های جاری جدید تسویه کند. به این صورت که ممکن است شرکت، برای پرداخت بدهی هایش، وام جدیدی بگیرد. با دریافت وام، بدهی جدیدی ایجاد می شود و بدهی قبلی تسویه خواهد شد.

حساب ها و اسناد پرداختنی تجاری

این حساب ها و اسناد زمانی ایجاد می شوند که شرکت از طریق نسیه، از کالا یا خدماتی استفاده کند. علاوه بر آن قرار است که این حساب ها طی یک سال آینده تسویه شوند. به عبارت دیگر، مقدار وجهی است که شرکت به سایر اشخاص یا شرکت ها بدهکار است و قرار است طی یک سال از تاریخ ترازنامه آن ها را پرداخت کند.

تنها تفاوت بین حساب ها و اسناد پرداختنی تجاری در نوع تعهدی است که برای بازپرداخت آن ها شرکت متحمل می شود.

برای مثال ممکن است، شرکت چک یا سفته ای بابت برگرداندن مبلغ نسیه از خودش ارائه ندهد. اما فروشنده بابت اعتباری که شرکت نزد آن ها دارد و یا خوش حسابیشان بدون دریافت هیچ سندی به آن ها خدمات ارائه دهد. در این مواقع حسابی به نام، حساب های پرداختنی ایجاد می شود. اما اگر شرکت برای خرید و یا اخذ خدمات چک یا سفته ارائه دهد حسابی به نام اسناد پرداختنی ایجاد می شود.

پیش دریافت ها

نوع دیگری از بدهی های جاری پیش دریافت ها هستند. پیش دریافت ها مبالغی هستند که شرکت قبل از فروش کالا و یا ارائه خدمات، از مشتریانش دریافت می کند. در این مواقع شرکت تعهد می کند که در یک تاریخ مشخص اقلام و یا خدماتی که پولش را از قبل دریافت کرده است را به مشتری ارائه دهد.

ذخیره مالیات

میزان مالیات برآوردی (پیش بینی شده) توسط شرکت، به عنوان ذخیره مالیات در حسابی جدا در نظر گرفته می شود. برای مثال شرکت با توجه به درآمدهای دوره های قبل و فروش احتمالی یا ارائه خدمات احتمالی، میزان مالیات دوره را تخمین می زند و مبلغی را برای آن کنار می گذارد. اگر قرار باشد که این مالیات ظرف یک سال از تاریخ ترازنامه پرداخت شود در بدهی های جاری جای می گیرد.

سود سهام پیشنهادی و پرداختنی

اگر سودی که هیات مدیره برای تقسیم بین سهامداران در نظر گرفته اند، توسط مجمع عمومی عادی مورد تصویب قرار بگیرد. در این صورت سود سهام پیشنهادی و پرداختنی در بدهی های جاری در نظر گرفته می شود. دلیل جای گیری در بدهی های جاری نیز این است که، طبق قانون تجارت شرکت ها تنها تا 8 ماه پس از برگزاری مجمع عمومی وقت دارند که سود را به سهامداران بدهند.

تسهیلات دریافتی

تسهیلات مالی کوتاه مدت و حصه جاری بلندمدت با هم تسهیلات دریافتی را تشکیل می دهند.

حصه جاری، به آن دسته از بدهی های بلند مدت گفته می شود، که سر رسید آن ها در دوره جاری و یا آینده باشد. به آن قسمت از وام بلند مدت که باید در سال جاری پرداخت شود، حصه جاری بلندمدت می گویند.

بدهی های غیر جاری

آن دسته از بدهی ها هستند که انتظار می رود بعد از گذشت یک سال از تاریخ ترازنامه و یا یک چرخه عملیات هر کدام که طولانی تر هستند تسویه شوند.

تسهیلات مالی دریافتی بلند مدت

این تسهیلات بر جریانات نقد آینده تاثیرات زیادی می گذارند. به همین دلیل تاریخ سررسید آن ها از اهمیت بالایی برخوردار است. اطلاعات مربوط به زمان پرداخت و... در یادداشت های توضیحی آورده می شود.

از دیگر بدهی های غیر جاری می توان اوراق مشارکت، وام های بلند مدت، ذخیره مزایای سرانجام خدمت کارکنان و ... را نام برد.

خالص سرمایه در گردش

تفاوت بین دارایی های جاری با بدهی های جاری، خالص سرمایه در گردش نامیده می شود. اگر تفاوت بین این دو مورد مثبت باشد، یعنی میزان دارایی های جاری بیشتر از بدهی های جاری شرکت باشد. می توان چنین استدلال کرد که وجه نقدی که شرکت طی یک سال آینده در دست دارد، بیشتر از وجه نقدی است که شرکت در این مدت باید خرج کند. بنابراین این شرکت توانایی پرداخت بدهی های کوتاه مدت خود را دارد و در این بخش به مشکل نخواهد خورد. آخرین بخش از ترازنامه حقوق صاحبان سهام نام دارد.

حقوق صاحبان سهام (سرمایه)

بعد از کسر بدهی ها از دارایی ها، آنچه که باقی می ماند متعلق به صاحبان سرمایه است. حقوق صاحبان سهام (سرمایه) بر مبنای منبع تامین کننده آن تفکیک می شود. شرکت های سهامی برای تامین مالی خود دست به انتشار سهام می زنند. به بیان دیگر با انتشار سهام دیگران را نیز در شرکت سهیم می کنند. بخش دیگری از حقوق صاحبان سهام را، اندوخته ها تشکیل می دهند.

اندوخته ها مبالغی هستند که به خاطر الزامات قانونی، تقویت بنیه مالی، حفظ حقوق بستانکاران و... از سود قابل تقسیم شرکت ها کسر می شود. اندوخته طرح توسعه و اندوخته عمومی از دیگر اندوخته های شرکت ها هستند.

تهیه اندوخته قانونی بر اساس قانون تجارت الزامی و مبلغ آن را به هیچ وجه تقسیم نمی شود مگر در زمان تصفیه.

سود و زیان انباشته، مجموع سودهای تقسیم نشده یا تخصیص داده نشده را پس از کسر زیان های وارده نشان می دهد.

منبع: جام جم آنلاین
انتشار: 11 آذر 1399 بروزرسانی: 11 آذر 1399 گردآورنده: biotec-ney.ir شناسه مطلب: 701

به "اجزای مختلف ترازنامه" امتیاز دهید

امتیاز دهید:

دیدگاه های مرتبط با "اجزای مختلف ترازنامه"

* نظرتان را در مورد این مقاله با ما درمیان بگذارید